De Nieuwe Toneelbibliotheek

Boekjeslijst
login | registreren?
toon laatste nieuws
Archief / september / 2013

STATE OF THE YOUTH 2013 – Hof van Eede

STATE OF THE YOUTH' - 2013
hof van eede


Beste mensen,

1.
In den beginne was er een Koe.
En hoewel die Koe alleen maar boe zei,
zoals elke koe boe zegt,
betrof het toch een mythische koe.
Niet de Griekse koe Io, ook niet de Heilige Koe uit India,
gewoon het dier zoals we het nog altijd kennen,
maar dan mythisch.
Ze at gras, gaf melk, een staart, strontvliegen, vier magen,
een doodgewone koe dus.
Maar, mythisch,
want men vertelde
dat elk verhaal in de wereld,
elke mythe, elk idee afkomstig was van die ene
Mythische koe.
Er werd zelfs gefluisterd dat het beestje
alles al eens gedaan had.
Dat alle verhalen van de wereld die bestaan
en nog zullen ontstaan,
ooit door die Koe voorgekauwd waren.
Zelfs als u nu denkt dat ik hier alles ter plekke verzin
dan zou dat volgens die mythe onjuist zijn,
want zelfs dit betoog zat al lang klaar
in een van de donkerste magen van het beestje.
De Koe trok zich niets aan van wat er allemaal gefluisterd werd
en graasde rustig voort
en keek naar elke trein die passeerde.

Op een nacht begon de Koe te kalven en de wereld was blij.
Er werd gefluisterd dat het een Gouden Kalf zou worden, 
'Het Kalf van de Vernieuwing',
terwijl het eigenlijk een doodgewoon kalf was.
Het Kalf van de Vernieuwing bleek niet zo vernieuwend te zijn 
Paniek! Stress!
De wereld verlangde van het kalf dat het origineler zou zijn 
dan de originele koe,
meer zelfs:
dat het de Koe van de Oorsprong zou overtreffen
in oorspronkelijkheid.
En hoewel het Kalf het woord paradox nog niet kende,
vond hij het toch een tegenspraak
die hij vooralsnog niet op schijnbaarheid wist te betrappen. 
Paniek, stress
en maar loeien!
En toen de trein van 7u53 net was voorbijgeraasd,
en het Kalf druk in de weer was
om oorspronkelijker en authentieker te worden dan het al was
- geloeide klankpoëzie, expressieve
dans in de weide (als door een horzel gestoken), 
minimalistische performances rond de drinktrog, 
bloedtragedies tegen de prikkeldraad,
noem maar op –
op dat moment,
om 7u53 dus
schudde de mythische Koe het hoofd,
en vertelde een verhaal, dat ze had gehoord
toen ze zelf nog een kalf was.
'In den beginne', loeide ze mythisch, 'was er een Koe.'

2.
Mythes zijn verhalen die in herhaling vallen. 
Oorspronkelijke nabootsingen van de oorsprong.
Uit oude verhalen een nieuw verhaal laten ontstaan, 
om vervolgens te vergeten dat het er ooit niet was.

Mythes zijn verhalen waarvan een gemeenschap besloten heeft
tijdelijk te vergeten dat ze verzonnen zijn.
Ter geruststelling.
Ter aanmoediging.

Ook oorspronkelijkheid is zo'n mythe.
Een hele sterke,
en een hele productieve.
Het staat generaties na generaties toe
te geloven dat ze Gouden Kalveren zijn.
Het staat hen toe te geloven in de eigen
en onvervreemdbare oorspronkelijkheid.
Het staat ons, jonge makers, toe te geloven
dat het mogelijk is om authentiek te worden in een wereld
waarin alles al is voorgekauwd.

3.
'Authentiek worden'
is ook al zo'n paradox,
een schijnbare tegenstelling dus.
We leven in paradoxale tijden.
Een tijd die grondig onttoverd is,
gedemythologiseerd.
Of overwoekerd door een mythe die zo alomtegenwoordig is
dat we hem niet meer zien,
dat we vergeten zijn dat het een mythe is,
kortom: een echte mythe dus.
De mythe van de markt,
de digitale tijd, die Salman Rushdie omschreef als:
"de eindoverwinning van de gecijferden over de geletterden." 
We hunkeren naar andere verhalen, nieuwe mythes.
Minder gecijfer, meer geletter.

Om authentiek te worden
moet je de grond van de zaak onderzoeken
die je heeft gevormd,
de weide onderzoeken waarin je graast.
Dat onderzoek heet: ontvoogding.
Je neemt afstand van de grond die je draagt,
zonder ze helemaal los te laten.
Dat onderzoek kan kritisch zijn,
kan een poging zijn de grond van onder de eigen voeten te slaan,
maar ook strijd is een vorm van gesprek.
Ontvoogding betekent niet: jezelf losknippen
van de cultuur die je heeft gevormd.
Ontvoogding betekent: een standpunt innemen tegenover
de grond die je draagt.

4.
"De wereld is weg, ik moet u dragen."
Dat schreef een van onze geestelijke vaders.
Paul Celan.
Wat als de wereld geen geloof meer hecht
aan de mythe waarop wij staan?
Wat als de wereld
met cijfers, data, grafieken, en tabellen
de grond van onder onze voeten slaat?
Wat als de wereld zou wegvallen voor de kunstenaar van vandaag?
Wie zal hem dragen?
Wanneer de wereld geen kunst meer lust,
geen publiekoprispingen meer kent,
er geen enkele noodzaak meer in ziet?
Zou dit ons einde zijn?
Als de wereld wegvalt
wie zal de kunstenaar dragen?

5.
Wacht!
In onze State of the Youth geen doemscenario's!
Wij zijn met een zelfgemaakte mythe begonnen
omdat we van de aloude mythes hebben geleerd
dat ze zijn ontstaan juist om mensen gerust te stellen. 
En dat is wat we op het oog hebben vanavond,
wij willen u geruststellen.
Wij willen u geruststellen
dat we nog dromen hebben en dat we er nog in geloven.

Wij willen ervoor kiezen om naïef te zijn.
Zo eerlijk mogelijk,
zo dicht mogelijk bij onszelf,
en in het volle besef van de grond die ons draagt.
Zo proberen wij vanuit een traditie die haar oorsprong vond in de mythe 
nieuwe verhalen te creëren uit wat al bestond.
De verhalen herverhalen zonder ze te herhalen. Het theater als ritueel.

Wij hoeven de mythe van de markt,
van de concurrentiekracht, het rendement,
niet voor waar te nemen,
en noodgedwongen concurrerende koeien worden.
Als we ervoor kiezen dit doemscenario aan de kant te denken
en voor onszelf een eigen mythe te verbeelden,
hoeven wij niet in een competitieve wereld mee te draaien
waarin we moeten concurreren met andere 'jonge' en 'gevestigde' waarden.
Iedereen die de cultuur dient, draagt die cultuur ook over.
Kinderen die de verhalen van hun ouders
aan hun eigen kinderen vertellen,
schrijvers die verwijzen naar geschriften van voorgangers,
of beelden die terugkeren.
Wij zijn allen ingeschreven in de wereld en de wereld is ingeschreven in ons.

6.
Geen doemscenario's hadden we gezegd,
dus als de wereld wegvalt, laat ons dan elkaar dragen. 
Laat ons de taal van de markt inlijven,
en oproepen tot 'involvement'!
Ja, in het Engels, want dat verkoopt beter.

Involvement is speels en zo intens mogelijk betrokken zijn.
Involvement is niets voor heilig zien.
Involvement is naar elkaar blijven kijken
en zo lang mogelijk op de tast blijven.
Involvement betekent ook verwarring.
Dat is wat we moeten doen,
de verwarring blijven aangaan.
Onszelf, mekaar en het publiek in de war brengen, 
al dan niet met behulp van een mythe,
die niet helemaal klopt.
Involvement is niets zomaar aannemen
en blijven onderzoeken wat we denken te moeten onderzoeken. 
De grond van de zaak,
de grond waarop wij staan,
de weide waarin we grazen.
Involvement is elkaar dragen en uitdagen.

7.
Voor de jonge makers geen doemscenario's.
De drang om te creeëren is groot,
ook in crisistijden primeert de noodzaak.
Er worden nog meer collectieven opgericht,
nog meer voorstellingen gemaakt.
En ook al worden we er niet rijk van
en bereiken we geen grootse successen
- want daar gaat het ook niet om -
de wereld zal niet wegvallen zolang we erin blijven geloven.

Nee, we zullen de wereld juist onophoudelijk blijven onderzoeken en vormgeven 
en ons werk delen met de mensen die komen kijken,

omdat die mensen nood hebben om in deze gedemythologiseerde wereld 
anderhalf uur deel uit te maken van iets groters dan het leven zelf
en om in dialoog te gaan.
Om anderhalf uur lang te geloven in een verhaal dat verzonnen is.
Zo is het altijd al geweest en zo zal het ook altijd blijven. 
Dat is toch geruststellend.

8.
Laat ons collectief en en masse stukken schrijven en crëeren 
beelden en gevoelens telkens weer opnieuw belichamen. 
Laat ons vooral blijven wroeten en knokken
en blijven vallen en opstaan.
En natuurlijk is alles al gedaan, zoals de mythe zegt.
Maar zeggen dat alles al gedaan is,
is op zijn beurt al het meest gedaan van allemaal.
Laten we daarom geloven in de onuitputtelijke kracht
van de variatie op die herhalingen.
En mekaar dragen en uitdagen door involved te zijn.

Aan de jonge makers:
ga met kunstencentra en culturele huizen praten
sta met je twee voeten in de wereld,
graas in het rond, laat van je horen,
loei luid!
Zodat er niet meer om ons heen gekeken kan worden. 
Niet alleen hebben wij de wereld nodig,
ook de wereld heeft ons nodig.

En aan de oudere generaties en beleidsmakers kunnen we alleen maar zeggen 
dat ze erop mogen vertrouwen dat het goed komt met ons.
Wij zijn een generatie van jonge makers die niet op werk zit te wachten
maar zelf werk wil creëren.

Binnenkort is het aan ons om een nieuwe generatie te inspireren 
door met hen een traditie te delen
en hen uit te dagen daarin mee te gaan
of zich daarvan af te zetten.

9.
Een oproep aan de koeien: wees een kalf!
Een oproep aan de kalveren: word een koe!

Kunst brengt nieuwe kunst voort. 
Cultuur heeft daarom, en gelukkig maar,
een nooit eindigende missie.
U mag dus gerust zijn.