De Nieuwe Toneelbibliotheek

Boekjeslijst
login | registreren?
toon alle schrijvers (395)

Aischylos

 

Aischylos (of Aeschylus) werd rond 525 v. Chr. geboren in een adellijke, aristocratische familie te Eleusis, in de buurt van Athene. Hij is de eerste grote klassieke tragediedichter (525-456 v.C.) van Griekenland waarvan werk nog te lezen is. Van zijn ongeveer negentig stukken zijn er slechts zeven overgeleverd.

Biografie

Aischylos (of Aeschylus) werd rond 525 v. Chr. geboren in een adellijke, aristocratische familie te Eleusis, in de buurt van Athene. Hij is de eerste grote klassieke tragediedichter (525-456 v.C.) van Griekenland waarvan werk nog te lezen is. Van zijn ongeveer negentig stukken zijn er slechts zeven overgeleverd.

Aischylos nam in zijn overgeleverde stukken grote maatschappelijke kwesties als onderwerp. In Perzen, dat ging over de overwinning van de Grieken op de Perzen in de zeeslag bij Salamis, liet hij zien wat dat deze nederlaag voor de verliezers betekende. In Prometheus stelt hij tegenover de tirannie van Zeus de ‘goede vorst’ Prometheus, die opkwam voor de mensen. Zeven tegen Thebe laat zien wat er voor gruwelijks gebeurt als koningszonen met elkaar oorlog voeren over de vraag wie hun vader mag opvolgen. Smekelingen houdt zich bezig met het lot van asylzoekers. De Oresteia legt het fundament onder de overgang van het matriarchaat naar het patriarchaat (van het primaat van het moederrecht naar dat van het vaderrecht) en de instelling van de rechtspraak door burgers in plaats van de vorst.


Aischylos is de grondlegger van de klassieke Attische tragedie. Hij heeft het religieuze drama ingrijpend gewijzigd door er de volgende elementen aan toe te voegen:
– invoering van een tweede speler (deuteragonist), met wie de eerste in dialoog treedt (terwijl in de vroegere drama’s de dialoog plaatsvond tussen de enige speler en het koor); deze techniek maakte een concrete actie en een botsing van karakters mogelijk; N.B. in zijn latere stukken nam Aischylos van Sophokles de derde acteur tritagonist over.
– vermindering van het lyrische gedeelte; het aandeel en de betekenis van het koor verminderde mettertijd, waardoor de handeling en de dialoog tussen de acteurs prioritair werd;
– invoering van de trilogie, bestaande uit een reeks van drie tragedies over hetzelfde onderwerp; of Aischylos ook de tetralogie (d.i. een trilogie + een saterspel) invoerde is niet zeker.

 

Toneelwerk

De Oresteia (Agamemnon, Offerplengsters, De Eumeniden) – 458
De Smekelingen – 463?
Zeven tegen Thebe – 467
Prometheus (geketend, verlost, vuurdrager) – 466-459
De Perzen – 472

Contact