Omdat er nog maar weinig toneelteksten te verkrijgen zijn, heeft De Nieuwe Toneel Bibliotheek (DNTB) zich ten doel gesteld om het toneelrepertoire beschikbaar te maken. Dit doet DNTB door het uitgeven van toneelteksten in boekjesvorm en door het aanbieden van een online-archief waar teksten van gedownload kunnen worden. Over de schrijvers van deze teksten kunt u uitgebreide informatie vinden die bijgehouden wordt door de schrijver zelf.
DNTB is een initiatief van Stichting babba (de Nederlandse partner in Hotel Dramatik) en Platform Theaterauteurs (PTa), maar was er niet geweest zonder de inzet van de schrijvers.
Schrijf u in voor onze nieuwsbrief:
Nederlands repertoire
Nederland en Vlaanderen hebben een jonge geschiedenis binnen het schrijven voor toneel; pas sinds 40 jaar wordt er aan een eigen manier van vertellen op het podium gewerkt. Daarnaast worden er in Nederland en Vlaanderen bijna geen toneelteksten meer uitgegeven. Voor nieuw repertoire betekent dit dat het/zij na de oorspronkelijke uitvoering niet meer terug te vinden is, waardoor de teksten niet meer gelezen of opnieuw geënsceneerd kunnen worden. Bovendien vindt hierdoor weinig uitwisseling en reflectie op het genre plaats zodat het toneelschrijven hier uiteindelijk het gevaar loopt zich niet verder te kunnen ontwikkelen.
Colofon en Contact
De redactie: Alexandra Koch, Ditte Pelgrom, Sandra Tromp Meesters. Vormgeving: Connie Nijman.
info@denieuwetoneelbibliotheek.nl
De Nieuwe Toneelbibliotheek
Studio: Willem Beukelstraat 42
1097 CT Amsterdam
Nederland
Amsterdam
T +31 6 2450 2479
DNTB is een initiatief van Hotel Dramatik (nl) en Platform Theaterauteurs (PTa).
Deze website is mogelijk gemaakt door het NFPK en hij is gerealiseerd door Connie Nijman (ontwerp) en Systemantics (uitvoering).
Hotel Dramatik
Hotel Dramatik was van 2005 t/m zomer 2009 een Vlaams-Nederlandse website rondom nieuw toneelrepertoire. Hotel Dramatik bestond uit een online-archief en een krant met agenda en nieuws. Daarnaast was het mogelijk om online aan teksten te werken en hiervoor feedback van professionele schrijvers te krijgen. Gedurende het bestaan van Hotel Dramatik werden 30.000 toneelteksten gedownload en zijn er een groot aantal nieuwe scènes ontstaan na reacties van Esther Gerritsen, Don Duyns, Alexander Schreuder of Sophie Kassies. Om technische, financiële en inhoudelijke redenen is ervoor gekozen om vanaf 2009 als twee aparte websites in Vlaanderen en Nederland door te gaan. In Nederland is Hotel Dramatik de samenwerking aangegaan met Platform Theaterauteurs, een platform van en voor schrijvers. Hieruit is De Nieuwe Toneel Bibliotheek ontstaan. Bij zowel het uitgeven van de boekjes als het ontwikkelen van de website blijft de samenwerking met de auteurs centraal staan, en de doelstelling van Hotel Dramatik om inzicht te geven in oeuvres door publicatie, informatie en gesprek blijft bij De Nieuwe Toneelbibliotheek eveneens ongewijzigd.
Platform Theaterauteurs [PTa]
Het Platform Theaterauteurs is in 2002 ontstaan op initiatief van schrijvers. Voorop stonden de artistieke behoefte van de toneelschrijver, zoals het bieden van een platform voor kennisuitwisseling en het vergroten van de contacten met elkaar en het theaterveld. Vanaf 2005 gaf PTa een reeks vrije schrijfopdrachten aan startend en gevestigd talent uit; deze werden ontwikkeld binnen een op de schrijver aangepast programma en voor een groot deel met succes in het theaterveld geplaatst. PTa was zo kweekvijver en matchmaker ineen. Daarnaast organiseerde PTa openbare symposia als de Toneelschrijfdagen. Het BoekWerk dat elk jaar verscheen bood zicht op alle programmaonderdelen en de opdrachtteksten, en omvatte daarnaast essays van verschillende hand. Om financiële en inhoudelijke redenen ontwikkelt PTa sinds begin 2009 een reeks nieuwe initiatieven. De Nieuwe Toneelbibliotheek is daar een voorbeeld van: schrijvers participeren in hun eigen tekstuitgaven, groene boekjes die via deze website te koop zijn. PTa werkt hierbij samen met Hotel Dramatik [nl]. Pta blijft actief, ondergronds dan wel anders. Uitgangspunt blijft de behoefte van de toneelschrijver in het huidige veld.
Ko van den Bosch
Ko van den Bosch (Utrecht, 1958) is schrijver, acteur en regisseur. Hij richtte in 1984 theatergroep Alex d'Electrique op. Op dit moment werkt hij als vaste schrijver en regisseur bij het NNT in Groningen.
Biografie
Ko van den Bosch (1958, Utrecht) studeerde kunstgeschiedenis en archeologie aan de Universiteit van Amsterdam en beeldende kunst aan de Rietveld Academie. In 1984 richtte hij Alex d'Electrique op en werd de stuwende kracht achter deze theatergroep. Hij was er acteur, vormgever, artistiek leider en huisschrijver. Deze veelzijdigheid en alomtegenwoordigheid van zijn persoon, kenmerkte de voorstellingen die tot in de details zijn signatuur afgaven. Nederlands rauwste theatergroep werd Alex d'Electrique genoemd en wat ze maakten 'puinhooptheater', 'totaaltheater in de overtreffende trap' of 'totaaltheater in zwaar weer'. Zelf noemden ze het 'repertoire-toneel maar dan anders'. Bij de eerste repetities was er geen compleet script. De tekst werd steeds aangepast, tegelijk met het decor, rekwisieten, geluid en licht.
In 2005 houdt Alex d’Electrique vanwege de subsidiekorting op te bestaan. De groep vormt zich om tot een nieuwe productiekern. Onder de naam D’Electrique gaat de groep zonder subsidie verder onder leiding van Ko van den Bosch.
Behalve voor zijn eigen groep, schrijft Van den Bosch met enige regelmaat ook in opdracht van anderen.
Typerend voor Van den Bosch is het rauw-realisme en humoristische absurdisme in taal, beeld en dramaturgie. 'Compacte humor met personages die ruim over de uiterste verkoopdatum heen zijn, toch smaakvol én abstract én absurd', schrijft Ko van den Bosch zelf over zijn stuk Gaga. Treffender is zijn schrijfstijl niet te omschrijven. De tweedehands personages, die al volledig 'afgespeeld' lijken, spreken een ratelende taal vol romantische bombast en verhaspelde woorden. Ze weten elkaar daarbij raak te treffen en tonen geen enkel respect. Gedreven door woede, passie en lamlendigheid buitelen ze over elkaar heen in een absurdistische cocktail van bizarre voorvallen. Daarbij vloeien de lichaamssappen rijkelijk. Het is alsof de personages met hun extreme uitingen binnenstebuiten gekeerd zijn en zichzelf in hun volledige vleselijke en bloederige aanwezigheid tonen. Ze dringen zich daarbij onontkoombaar op aan de toeschouwer.
Televisie
- Augurkenteugels, negendelige televisieserie i.o.v. de VPRO, scenario en spel, 1987
- Pompen of Verzuipen, zesdelige VPRO-serie, tekst en spel, 1993
- De Huwelijksreis, filmscenario, 1999, co-auteur
Boekuitgaven
- Vier Stukken, uitgave van bundel met 4 theaterteksten: Vitale Delen, Onthoofde Hand, Cutup/Uppercut en Het Periodiek Systeem, 1996
- Ik Denk Dus Ik Verwar, Alex d’Electrique 2000 – 1980, jubileumuitgave voor theatergroep Alex d’Electrique, geschreven door P. Kempers.
Vertaald werk
- The Electric Suburb / Die Elektrischen Satellitenstadt, 1990
- De Onthoofde Hand / Die Geköpfte Hand, 1994
- Harige Machines / Behaarte Maschinen, 1998
- Ten Liefde / Auf in der Liebe, 1999
- Waarom Huilen Babies / Warum weinen Babies, 2002
Opvoeringen in het buitenland
- Onthoofde Hand geselecteerd voor Ruhrfestspiele in Recklinghausen, Duitstalige versie, 1994
- Behaarte Maschinen gespeeld op het Kontakt Theaterfestival in Torun, daarna korte tournee door Polen en Duitsland, 1998
(bron: DutchDrama.nl)
Contact
Hummelinck/Stuurman Theaterbureau bv Da Costakade 190 1053 XG Amsterdam T +31-20–6164004 F +31-20–6124341 E humstu@xs4all.nl
-
bibliografie Ko van den Bosch
nr |
titel |
reeks |
jaar |
personages |
taal |
uitgave |
status |
|
21
|
Huisvuil |
|
2007 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
Huisvuil is het verhaal van twee broers, Boris en Gustaaf, die op een ochtend wakker worden en merken dat hun ouders zijn verdwenen.
opvoergegevens:
Huis aan de Amstel / Erik Whien
|
|
|
20
|
Gepemperd en Gepeperd |
|
2006 |
|
NL |
|
|
|
|
In dit stuk worden twee werelden naast elkaar gezet: de kinderwereld en de wereld van de volwassenen. Twee actrices spelen beurtelings de volwassenen en de kinderen. De teksten voor de kinderwereld zijn geschreven door Toon Tellegen. De teksten voor de volwassenen door Ko van den Bosch. De tekst laat zich ook alleen lezen als een bizar sprookje voor volwassenen.
opvoergegevens:
Lange Poten / Carla Mulder
|
|
|
19
|
Frankenstein |
|
2005 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
muziektheaterstuk gebaseerd op de horrorklassieker Frankenstein (1818) van Mary Shelley. In zijn laboratorium lukt het dokter Frankenstein dood materiaal tot leven te wekken. Uit verzamelde lichaamsonderdelen creëert hij een mens. Maar het experiment mislukt: zodra het wezen zijn ogen opent beseft Frankenstein dat hij een monster heeft gemaakt. Als hij zijn handen ervan af trekt zweert het monster wraak op zijn schepper.
opvoergegevens:
Alex d'Electrique / NNT Groningen / Geert Lageveen
|
|
|
18
|
Aarsschaafsel & Korrelfotze |
|
2005 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
Een politiek-incorrecte comedy over hufterigheid, mediageilheid, en de Grote Vraagtekens van het leven. Twee dames van het twijfelachtigste allooi die in niet-aflatende cycli van zelfbevlekking op epileptische wijze de stand van zaken in Nederland af beelden. Een felgekleurde, onverantwoorde, goedgebekte maar tekortschietende, gefrustreerd-hilarische, absurd-geëngageerde WASCO-tekening van het Grote Gelijk.
opvoergegevens:
Stichting Lange Poten / Aat Ceelen
|
|
|
17
|
Violence |
|
2004 |
4 |
NL |
|
downloaden
|
|
|
opvoergegevens:
Cosmic Theater
|
|
|
16
|
Pygmalion |
|
2004 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
De tekst is gebaseerd op die van Shaw. De handeling en personages zijn overgeplaatst naar Rotterdam, vlak na de oorlog, en naar het lesbisch intellectueel milieu.
opvoergegevens:
ro theater / Pieter Kramer
|
|
|
15
|
Painicilline |
|
2004 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
Drie wetenschappers zijn genomineerd voor een prestigieuze prijs. Ze komen bij elkaar in een conferentiezaal, terwijl de commissie vergadert. De uitslag laat lang op zich wachten en ondertussen doden ze de tijd met drinken, wetenschappelijke theorieën en arrogant haantjesgedrag.
opvoergegevens:
Alex d'Electrique / Ko van den Bosch
|
|
|
14
|
Gaga |
|
2004 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
Sjon is God. Hij heeft in zeven dagen de wereld geschapen, maar zag dat het niet goed was. Daarna is hij er aan gaan rommelen, maar het is er niet beter op geworden.
opvoergegevens:
Alex d'Electrique / Ko van den Bosch
|
|
|
13
|
Doorgefokt |
|
2003 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
Doorgefokt is een verzameling korte, absurd-komische scènes over Nederland. Op een grasveldje waar hondenbezitters hun honden uitlaten, komen ze elkaar tegen en luchten ze hun hart over alles wat hun niet zint in Nederland. Alle hete hangijzers passeren de revue: liefde voor dieren, liefde voor mannen, moslims, bolletjesslikkers, plastische chirurgie, homeopathie, enz.
opvoergegevens:
Stichting Lange Poten / Aat Ceelen
|
|
|
12
|
Draaiboek van een Balie avond |
|
2003 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
opvoergegevens:
SLAA / Theater De Balie
|
|
|
11
|
Bezet Gebied |
|
2002 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
opvoergegevens:
Alex d'Electrique / Ko van den Bosch
|
|
|
10
|
Waarom Huilen Babies Als Ze Geboren Worden |
|
2001 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
opvoergegevens:
Spuitheater Den Haag / Ola Mafalaani
|
|
|
9
|
Gok |
|
2001 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
Gok is een bewerking van Cyrano de Bergerac van Edmond Rostand.
opvoergegevens:
Stichting Courage / Margareth Vrenegoor
|
|
|
8
|
Blokhut |
|
2001 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
opvoergegevens:
Alex d'Electrique / Ko van den Bosch
|
|
|
7
|
Mijn Kippenhersentjes |
|
2001 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
opvoergegevens:
Regie Opleiding Amsterdam / Marcus Azzini
|
|
|
6
|
KopGhana |
|
2000 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
KopGhana is een satirische roadmovie en een "coming of age" in één. Theu en Frans, twee criminelen, gijzelen Sofie, die op het punt staat te trouwen, en haar moeder. Frans werpt zich op de als de leider van het gezelschap. Hij beseft half dat hij in een roadmovie zit en dus in beweging moet blijven. In eerste instantie lijken de verplaatsingen nog zinvol, maar allengs doen de omzwervingen er steeds mnder toe. Het gezelschap richt zich steeds meer op elkaar en begint op een gemankeerd gezin te lijken. Frans wordt de moegeslagen vader, de Moeder wordt dominant en gefrustreerd en Theu probeert Sofie ervan te overtuigen dat ze verliefd op elkaar moeten worden en het huis uit moeten. Sofie weigert haar toekomst te starten met een kansarme jongere. Ze besluit voor haar zelf te kiezen en het gezelschap te verlaten. Haar moeder kan dat niet aan en pleegt op demonstratieve wijze zelfmoord. Ondertussen komt Theu erachter dat Frans Sofie verkracht heeft. Hij slaat Frans het hele huis door. Theu wil achter Sofie aan, maar haar moeder weet met haar laatste krachten dat te verijdelen.
opvoergegevens:
Alex d'Electrique / Moniek Merkx
|
|
|
5
|
Tot Nok Toe |
|
1999 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
Twee acrobaten die te lang zijn doorgegaan komen ten val. De voorstelling speelt zich af in de fractie van een seconde die de val duurt. Munro, de kunstenaar van het duo realiseert zich dat ze te lang zijn door gegaan en besluit te stoppen. Nuttiwong beschrijft de triomfen die ze hebben gevierd en alle gebeurtenissen waar ze, zwevend boven Europa, getuige van zijn geweest. Vriendschap is altijd de basis geweest voor de geoliedheid van hun act. Nu, op het eind van hun carriére, blijkt dat ze beide geheimen voor elkaar hebben gehad. Nuttiwong is ooit zelfs zo ver gegaan om de act, en daarmee zichzelf, te beschermen, dat hij de caravan met de vriendin van Munro in de brand heeft gestoken. Wanneer Munro hoort dat de basis vanuit ze al die jaren gewerkt hebben rot was, staat zijn besluit vast. Hij stopt met het vak en sluit de vriendschap af.
opvoergegevens:
Theater van het Oosten / Wannie de Wijn
|
|
|
4
|
Ten Liefde |
|
1999 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
Romeo en Julia op veertigjarige leeftijd. De twee gelieven worden niet meer tegengehouden door twee rivaliserende families, maar door de verbintenissen die ze gedurende hun leven zijn aangegaan. We zijn getuigen van een aantal dagen en nachten waarin Romeo en Julia spelen met de gedachte dat ze opnieuw kunnen beginnen. Romeo durft uiteindelijk de sprong niet te maken en vertrekt, terug naar zijn gezin. Julia pleegt daarop zelfmoord.
opvoergegevens:
Bellevue Lunchtheater / Ola Mafalaani
|
|
|
3
|
Battle Oper |
|
1997 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
Een zwerver is uit het raam gesprongen. In de minuut na zijn dood kijkt hij terug op zijn leven. Hij vertelt fragmenten over zijn grote liefde. Tijdens het gebruik van drank en drugs is zijn vriendin in een psychose geraakt en per ongeluk gestorven. Hij heeft haar ingemetseld en is gaan zwerven. Hij ontkent de dood van zijn vriendin en verwacht dat ze nog steeds terug kan komen. Hij raakt in een soort magisch denken waarin hij verwacht dat zijn vriendin uit zijn herinneringen zal oprijzen. Wanneer hij een feest organiseert ter ere van de terugkomst van zijn vriendin, wordt de sfeer tussen hem en de vrienden en kennissen van zijn vriendin zo bedreigend dat hij het raam uitspringt.
opvoergegevens:
Grand Theater Groningen / Ola Mafalaani
|
|
|
2
|
De Comanche |
|
1996 |
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
opvoergegevens:
Alex d'Electrique / Ola Mafalaani
|
|
|
1
|
Achterlanden |
|
|
|
NL |
|
downloaden
|
|
|
opvoergegevens:
Lantaren/Venster / Aat Ceelen
|
|
Andere auteurs in de nieuwe toneelbibliotheek