Omdat er nog maar weinig toneelteksten te verkrijgen zijn, heeft De Nieuwe Toneel Bibliotheek (DNTB) zich ten doel gesteld om het toneelrepertoire beschikbaar te maken. Dit doet DNTB door het uitgeven van toneelteksten in boekjesvorm en door het aanbieden van een online-archief waar teksten van gedownload kunnen worden. Over de schrijvers van deze teksten kunt u uitgebreide informatie vinden die bijgehouden wordt door de schrijver zelf.

DNTB is een initiatief van Stichting babba (de Nederlandse partner in Hotel Dramatik) en Platform Theaterauteurs (PTa), maar was er niet geweest zonder de inzet van de schrijvers.

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief:

Nederlands repertoire

Nederland en Vlaanderen hebben een jonge geschiedenis binnen het schrijven voor toneel; pas sinds 40 jaar wordt er aan een eigen manier van vertellen op het podium gewerkt. Daarnaast worden er in Nederland en Vlaanderen bijna geen toneelteksten meer uitgegeven. Voor nieuw repertoire betekent dit dat het/zij na de oorspronkelijke uitvoering niet meer terug te vinden is, waardoor de teksten niet meer gelezen of opnieuw geënsceneerd kunnen worden. Bovendien vindt hierdoor weinig uitwisseling en reflectie op het genre plaats zodat het toneelschrijven hier uiteindelijk het gevaar loopt zich niet verder te kunnen ontwikkelen.

Colofon en Contact

De redactie: Alexandra Koch, Ditte Pelgrom, Sandra Tromp Meesters. Vormgeving: Connie Nijman.

info@denieuwetoneelbibliotheek.nl

De Nieuwe Toneelbibliotheek
Studio: Willem Beukelstraat 42
1097 CT Amsterdam
Nederland
Amsterdam

T +31 6 2450 2479

DNTB is een initiatief van Hotel Dramatik (nl) en Platform Theaterauteurs (PTa).

Deze website is mogelijk gemaakt door het NFPK en hij is gerealiseerd door Connie Nijman (ontwerp) en Systemantics (uitvoering).

Hotel Dramatik

Hotel Dramatik was van 2005 t/m zomer 2009 een Vlaams-Nederlandse website rondom nieuw toneelrepertoire. Hotel Dramatik bestond uit een online-archief en een krant met agenda en nieuws. Daarnaast was het mogelijk om online aan teksten te werken en hiervoor feedback van professionele schrijvers te krijgen. Gedurende het bestaan van Hotel Dramatik werden 30.000 toneelteksten gedownload en zijn er een groot aantal nieuwe scènes ontstaan na reacties van Esther Gerritsen, Don Duyns, Alexander Schreuder of Sophie Kassies. Om technische, financiële en inhoudelijke redenen is ervoor gekozen om vanaf 2009 als twee aparte websites in Vlaanderen en Nederland door te gaan. In Nederland is Hotel Dramatik de samenwerking aangegaan met Platform Theaterauteurs, een platform van en voor schrijvers. Hieruit is De Nieuwe Toneel Bibliotheek ontstaan. Bij zowel het uitgeven van de boekjes als het ontwikkelen van de website blijft de samenwerking met de auteurs centraal staan, en de doelstelling van Hotel Dramatik om inzicht te geven in oeuvres door publicatie, informatie en gesprek blijft bij De Nieuwe Toneelbibliotheek eveneens ongewijzigd.

Platform Theaterauteurs [PTa]

Het Platform Theaterauteurs is in 2002 ontstaan op initiatief van schrijvers. Voorop stonden de artistieke behoefte van de toneelschrijver, zoals het bieden van een platform voor kennisuitwisseling en het vergroten van de contacten met elkaar en het theaterveld. Vanaf 2005 gaf PTa een reeks vrije schrijfopdrachten aan startend en gevestigd talent uit; deze werden ontwikkeld binnen een op de schrijver aangepast programma en voor een groot deel met succes in het theaterveld geplaatst. PTa was zo kweekvijver en matchmaker ineen. Daarnaast organiseerde PTa openbare symposia als de Toneelschrijfdagen. Het BoekWerk dat elk jaar verscheen bood zicht op alle programmaonderdelen en de opdrachtteksten, en omvatte daarnaast essays van verschillende hand. Om financiële en inhoudelijke redenen ontwikkelt PTa sinds begin 2009 een reeks nieuwe initiatieven. De Nieuwe Toneelbibliotheek is daar een voorbeeld van: schrijvers participeren in hun eigen tekstuitgaven, groene boekjes die via deze website te koop zijn. PTa werkt hierbij samen met Hotel Dramatik [nl]. Pta blijft actief, ondergronds dan wel anders. Uitgangspunt blijft de behoefte van de toneelschrijver in het huidige veld.

auteurspagina sluiten

Gerardjan Rijnders

Gerardjan Rijnders werkte als regisseur, acteur en auteur bij o.a.: Baal, De Nieuwe Komedie, F-Act en het Projekttheater. Van 1977 tot 1985 was hij artistiek leider van Globe, en van 1987 tot 2001 van Toneelgroep Amsterdam. Sinds 2001 werkt hij freelance.

Biografie

Gerardjan Rijnders (Delft, 1949) studeerde rechten aan de Universiteit van Amsterdam en regie aan de Amsterdamse Theaterschool. Rijnders maakte zijn theaterdebuut in 1975 als freelance regisseur bij Toneelgroep Baal. Vervolgens werkte hij als regisseur, acteur en auteur bij de volgende Nederlandse gezelschappen: De Nieuwe Komedie, F-Act en het Projekttheater. Van 1977 tot 1985 was Gerardjan Rijnders artistiek leider van het Zuidelijk Toneel Globe. In de twee hierop volgende jaren regisseerde hij voornamelijk voor het Publiekstheater, de Toneelschuur en Theater Persona. Van 1987-2001 bepaalde Rijnders als artistiek leider, regisseur en auteur het gezicht van Toneelgroep Amsterdam. Rijnders werkte bovendien verscheidene malen mee als acteur of regisseur aan film- en televisieproducties. Sinds 2001 werkt hij als free lance regisseur, en heeft verschillende projecten op zijn naam staan, waaronder de regie van zijn eigen stuk Tim van Athene bij ZTHollandia, de regie van Mamma Medea bij het Toneelhuis, en de regies van twee opera's. Gerardjan Rijnders geldt momenteel als een van de belangrijkste theatermakers van Nederland.

Rijnders gebruikt de taal zoals je die op straat hoort: gesprekken die plaatsvinden in wachtkamers en op televisie, woorden van vakbondsleiders en politici. Het is een taal die niets verbergt en onthult maar die vermijdt. De cliches die hij gebruikt zijn zowel onzinnig als diepzinnig. Het is een structuur waarin herhalingen en afwisselingen van woord en daad de belangrijkste rol spelen.
Werk van Rijnders was te zien in Spanje, Italie, Duitsland, Amerika, Finland en Luxemburg.

Onderscheidingen

1977 Albert van Dalsum-prijs voor Schreber.
1988 Albert van Dalsum-prijs voor zijn aandeel in het tot stand komen van drie nieuwe Nederlandse stukken bij Toneelgroep Amsterdam, namelijk zijn eigen stukken Bakeliet en De Hoeksteen en Judith Herzbergs toneelstuk De Caracal.
2003 Prins Bernhard Cultuurfondsprijs voor zijn hele oeuvre.

Toneelwerk

Jij en ik (1975)
Schreber (1976)
Dollie of Avocado's bij de Lunch (1977)
Tasso in Weimar (1978)
The Rhinestone Queen / Rosemary Clooney's Baby (1978)
Eczeem (1982)
Sneeuw over Moskou (1982)
Ovomaltine (1983)
Wolfson, de Talenstudent (1984)
De Bacchanten (1986)
Pick up (1986)
Silicone (1986)
Bakeliet (1987)
De Hoeksteen (1987)
Nadien (1988)
Titus, geen Shakespeare (1988)
Tulpen Vulpen (1988)
Ballet (1990)
Lux (1990)
Nu Syt Wellecome (1990)
Supporting Act (1991)
Count your Blessings (1992)
De Opvolger M/V (1992)
Hoorspel/ Gay pervers(1992)
Liefhebber (1992)
Roelofarendsveen (1992)
Huilend zink (1993)
Ecstasy (1995)
Mooi (1995)
Boelbal (1996)
Kanker (1996)
Licht (1996)
Moffenblues (1996)
Mahlstrom (1997)
Rotjoch (1998)
Hedda Hedda (1999)
Bernhard (2000)
Remember me (2000)
Stalker (2000)
Pang! (2001)
Snaren (2002)
Beroerd: of, de vergeten medeminnaar (2003)
Echt? (2003)
Tim van Athene (2003)
Macbeth (2004)
Zien en zien (2004)
Het bezoek (2005)
Drakengebroed (2006)
Jan (2006)
Tragedie (2007)
Ben ik al geboren? (2008)
Victory Boogie Woogie (2009)

Contact

www.gerardjanrijnders.nl

Hennemanagency
Voltaplein 22 hs
1098 NR Amsterdam
T +31 20 6943399
F +31 20 6682010
E vanessa@hennemanagency.nl
I www.hennemanagency.nl

bibliografie Gerardjan Rijnders

nr	titel	reeks	jaar	personages	taal	status
16	Victory Boogie Woogie	#10	2009	3	NL	downloaden
	Gebaseerd op 'Trialoog, een wandeling van buiten naar de stad' van Piet Mondriaan. Over de radicale uitgangspunten van de schilder. opvoergegevens: Het Zuidelijk Toneel / Gerardjan Rijnders					downloaden
15	Ben ik al geboren?	#4	2008	1	NL	downloaden
	Een vrouw wandelt door haar herinneringen. Ze kijkt toe. Ze ziet mensen dingen doen; praten, ruziën... Ze kan niet verstaan wat ze zeggen, maar ze kent hen, denkt ze opvoergegevens: De Appel / Gerardjan Rijnders					downloaden
14	Tragedie		2007		NL	downloaden
	Een koor gaat in staking. Ze willen niet meer meeleven met de protagonisten. Dat heeft toch geen zin. Is die houding vol te houden? opvoergegevens: Toneelgroep Amsterdam / Gerardjan Rijnders					downloaden
13	Blöd		2005		NL	downloaden
	Een groep vrouwen heeft ooit in het koor meegespeeld in een voorstelling van 'De Bakchanten', geregisseerd door een vermaarde Duitse regisseur. Het was een pijnlijke ervaring. opvoergegevens: Bellevue Lunchtheater / Gerardjan Rijnders					downloaden
12	ZIEN & zien		2004		NL	downloaden
	Een man en een vrouw komen elkaar na jaren weer tegen. Ze hebben ooit hun kind verloren. opvoergegevens: Dito Dito / STAN					downloaden
11	SEHEN & Sehen		2004		DE	downloaden
	Duitse vertaling van 'ZIEN & zien': Een man en een vrouw komen elkaar na jaren weer tegen. Ze hebben ooit hun kind verloren. opvoergegevens: Dito Dito / STAN					downloaden
10	Tim van Athene		2003		NL	downloaden
	Een radicale bewerking van 'Timon van Athene' van William Shakespeare. Tim is een populistische politicus die door zijn vrienden aan de kant wordt gezet waarna hij gruwelijk wraak neemt. opvoergegevens: Het Zuidelijk Toneel / Toneelhuis Antwerpen / Gerardjan Rijnders					downloaden
9	Snaren		2002	11	NL	downloaden
	Een vrouw vertelt over haar fascinatie voor de theoretiche natuurkunde en vooral de snaartheorie die probeert een allesomvattende verklaring te geven voor de verschillende krachten die in de natuur werkzaam zijn. Daarnaast wordt in het stuk gerefereerd aan het oud testamentische scheppingsverhaal. opvoergegevens: Toneelgroep Amsterdam / Gerardjan Rijnders					downloaden
8	Beroerd		2002		NL	downloaden
	Een vrouw dwaalt door een verlaten museum. Ze vertelt over haar leven, de mannen die daarin een rol hebben gespeeld en over het herseninfarct dat ze heeft overleefd. Ze wordt hinderlijk gevolgd door een haar onbekende man. opvoergegevens: De Appel / Gerardjan Rijnders					downloaden
7	Liefhebber		1991	3	NL
	De toneelcriticus, Liefhebber, komt thuis na de zoveelste slechte voorstelling. Zijn besluit staat vast. Hij gaat nooit meer naar het toneel. Hij wil ook nooit meer kritieken schrijven. Geen Ibsen, Brecht en Shakespeare meer. Hij gaat nog liever naar China, Chili, Bali, Mongolië. Hij heeft nog liever kanker, hij is nog liever dood. Maar hij wil nooit meer een voorstelling zien. Zijn kritiek is, dat het toneel niets meer met de werkelijkheid te maken heeft. Overal is drama, behalve op het toneel. In een scheldkanonnade spuwt Liefhebber zijn gal over het hedendaagse toneeltoneel. Het kunsttoneel, dat niets meer te maken heeft met het echte leven. Het stuk is in feite één lange monoloog van Liefhebber. De moeder en de zoon hebben soms tekst van één of twee woorden. De tekst is geschreven zonder hoofdletters, komma's en punten. Het taalgebruik is direct, hedendaags en agressief. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van woordspelingen en herhalingen. (bron: DutchDrama.nl) opvoergegevens: Toneelgroep Amsterdam / Gerardjan Rijnders
6	Tulpen Vulpen		1988	3	NL
	Tulpen Vulpen gaat over het absolute onbegrip dat de mens beheerst, de ongelooflijke eenzaamheid van de mens door de onmogelijkheid tot echt contact en het failliet van de taal. Slechts het puur-fysieke, lijfelijke contact kan heel even enig houvast geven, kan even 'echt' zijn. Tegelijkertijd onderzoekt Rijnders in dit stuk de verhouding tussen echt en onecht op het toneel. Het hier en nu voor de toeschouwer waaraan geen ontsnappen mogelijk is. opvoergegevens: Toneelschuur Haarlem / Gerardjan Rijnders
5	Schnickschnack		1988		DE	downloaden
	Duitse versie van 'Tulpen Vulpen'. Relatiekomedie. opvoergegevens: Toneelgroep Amsterdam					downloaden
4	Bakeliet		1987	13	NL
	opvoergegevens: Toneelgroep Amsterdam / Gerardjan Rijnders
3	Pickup		1987	2	NL	downloaden
	Vervolg op 'Silicone'. Relatiekomedie. 'Ik word gek van taal. Nee, de taal wordt gek van ons.' opvoergegevens: Toneelschuur Haarlem / Gerardjan Rijnders					downloaden
2	Silikon		1986		DE	downloaden
	Duitse vertaling van 'Silicone'. Relatiekomedie. Een echtpaar op bezoek bij een alleenstaande man. Er vloeit van alles. opvoergegevens: Toneelschuur Haarlem / Gerardjan Rijnders					downloaden
1	Black Hole		1986		EN	downloaden
	Engelse vertaling van 'Pickup': Vervolg op 'Silicone'. Relatiekomedie. 'Ik word gek van taal. Nee, de taal wordt gek van ons.' opvoergegevens: Toneelgroep Amsterdam / Toneelschuur Haarlem					downloaden

De Nieuwe Toneelbibliotheek